كروسينسكى ( مترجم : مهراب اميرى )

245

ده سفرنامه ( فارسى )

تدارك ديده شده بود هنگامى كه سوار شديم سه تير توپ به عنوان احترام از قصر شليك شد و موقعى كه از حياطهاى متعدد مىگذشتيم دستجات و افواج نظامى با لباسهاى متحد الشكل كهنه و مندرس اروپايى خود همان‌طورى كه فرانسويها به آنها تعليم داده بودند به تمرين نظامى مشغول بودند و از اينكه امروز شهريار ايران با لباس لباس ساده در مراسم ظاهر شد به خاطر روز دوم محرم روزهاى سوگوارى شيعيان بود ، بعد از دهم محرم كه معمولا ايرانيها كارهاى روزمره خود را آغاز مىكنند شاه دستور داد كه بلافاصله مذاكرات راجع به قرارداد آغاز شود ليكن سرهارفورد به من گفت كه اين اقدامات از طرف ميرزا بزرگ صورت گرفته است او همچنين اضافه كرد كه منشى ميرزا بزرگ به‌طور محرمانه به تهران وارد شده است و پيغام مهمى براى وى آورده است . » روز هيجدهم فوريه همراه با اعضاء هيئت به ملاقات امين الدوله رفتيم او به من گفت كه ديروز شاه از ملاقات با ديپلماتهاى انگليسى و همچنين هدايايى كه به معظم‌له تقديم شده بسيار خوشحال است و سوگند ياد كرده است كه ديگر با فرانسويها كارى ندارد . به زودى پىبردم كه بايستى هرچه زودتر قراردادى ( 7 ) با دولت ايران منعقد نمايم زيرا كه احتمال مىرفت كه حكومت هند با سياست غيرعاقلانه خود از انعقاد چنين قراردادى جلوگيرى نمايد . خوشبختانه فرصت بسيار مناسبى بود چونكه ميرزا شفيع نيز مانند من به انجام اين كار تمايل داشت ، روز بعد كه به ملاقات او رفتم اظهار داشت كه او و امين الدوله هردو به عنوان نماينده تام - الاختيار انتخاب شدند تا درباره انعقاد قرارداد با من وارد مذاكره شوند . كمى بعد پيش‌نويس قرارداد به تأييد طرفين رسيد يكى از مواد قرارداد اگر اشتباه نكنم بند سوم حاكى از آن بود كه دولت